Edward Janusz
1850–1914 · Cesarsko-królewski nadworny fotograf RzeszowaJeśli dzisiejszy Rzeszów pamięta, jak wyglądał sto dwadzieścia lat temu — zawdzięcza to jednemu zakładowi i jednej rodzinie. Bez firmy „E. Janusz” (1886–1951) nie wiedzielibyśmy, jak wyglądał dawny Rzeszów. Ta strona to jego historia — i zdjęcia, które ocalały.
Przeciągnij, żeby porównać oryginał ze skanu z koloryzacją wykonaną przez AI — kolory są dobraną interpretacją, nie odkrytym faktem.
88 ocalałych fotografii
Pocztówki i widoki dawnego Rzeszowa, portrety studyjne — każda pozycja z pełnym skanem awersu i rewersu, opisem i datowaniem.
![Edward Janusz (Rzeszów) – WITRYNA ZAKŁADU FOTOGRAFICZNEGO E. JANUSZ (szyld „1886 rok założenia”), fotografia [ikoniczna – sam atelier]](/_next/image?url=%2Fimages%2Fzbior%2Fdzf-1-58a.jpg&w=3840&q=75)
![Edward Janusz (1850–1914) – PORTRET FOTOGRAFA, c.k. nadwornego fotografa z Rzeszowa (identyfikacja wg przekazu rodzinnego), fotografia [ikoniczna]](/_next/image?url=%2Fimages%2Fzbior%2Fdzf-2-1a.jpg&w=3840&q=75)
Jeśli dzisiejszy Rzeszów w ogóle pamięta, jak wyglądał sto dwadzieścia lat temu — zawdzięcza to w ogromnej mierze jednemu człowiekowi i jednej rodzinie. Przez sześćdziesiąt pięć lat, od 1886 do 1951 roku, zakład fotograficzny „E. Janusz” przy Sandomierskiej (później Grunwaldzkiej) 18 rejestrował wszystko: śluby i pogrzeby, cesarskie manewry i pierwsze samoloty, twarze mieszczan i fasady kamienic, których od dawna nie ma.
To nie była zwykła firma usługowa. To był, choć nikt wtedy tak o tym nie myślał, najskrupulatniejszy kronikarz miasta. Dziś każda odbitka z suchym tłokiem „E. Janusz”, każdy kartonik z cesarskim orłem na odwrocie, to fragment tej kroniki.
Ta strona opowiada historię człowieka, który tę kronikę zaczął, i kobiet, które ją przez pół wieku prowadziły.
Szklane negatywy z atelier
Wśród materiałów kolekcji są też oryginalne szklane negatywy przypisane do atelier Edwarda Janusza. Ich atrybucję potwierdza porównanie z historycznymi fotografiami witryny zakładu — wśród eksponowanych tam odbitek są takie, których kadr odpowiada dokładnie temu, co widać na ocalałych negatywach.
Droga, jaką te konkretne płyty przeszły od zakładu do dzisiejszej kolekcji, nie jest w pełni ustalona — ten wątek zostaje otwarty, zamiast być zgadywany.
Porównanie z inną znaną publikacją katalogującą szklane negatywy (technika bromowo-żelatynowa) sugeruje, że negatywy z atelier Janusza najprawdopodobniej powstały tą samą metodą — to spostrzeżenie, nie ostateczne ustalenie, wymaga jeszcze potwierdzenia.
Galeria szklanych negatywów jest w przygotowaniu.